Lễ Hội Nông Thôn Nhật Bản: Sức Mạnh Kết Nối Cộng Đồng

1. Eisa và lễ hội Bon – điệu múa, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng

Trong những năm gần đây, eisa – một phong cách múa dân gian đặc trưng của Okinawa – đã trở nên phổ biến trên khắp Nhật Bản. Giống như nhiều điệu múa dân gian khác, eisa gắn liền với lễ hội Bon mùa hè, thời điểm người Nhật tin rằng linh hồn người đã khuất trở về thế giới người sống. Eisa là một phần không thể thiếu của nghi lễ cổ xưa, trong đó con người chào đón tổ tiên, cùng ăn uống, ca hát, nhảy múa và tiễn họ trở lại thế giới linh hồn.

Qua nhiều thế kỷ, các nghi lễ Bon đã phát triển đa dạng, nhưng những hình thức sớm nhất vẫn được bảo tồn tại Okinawa, đặc biệt là trên đảo Kohama thuộc quần đảo Yaeyama. Trong lễ hội Bon, các nhóm nhạc công và vũ công đi khắp cộng đồng vào ban đêm, tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa gắn kết giữa các thành viên trong làng.

2. Lễ hội Bon như một sinh hoạt văn hóa thuần túy của dân làng

Trong lễ hội Bon, những người trẻ tuổi chia thành các nhóm, nhảy múa từ nhà này sang nhà khác, chơi sanshin và trống truyền thống. Tại mỗi gia đình, họ biểu diễn các điệu múa và bài hát gắn với việc tụng kinh nenbutsu của Phật giáo Tịnh độ. Các hộ gia đình mở cửa đón tiếp, mời thức ăn và rượu sake khi màn biểu diễn kết thúc.

Những hoạt động này cho thấy lễ hội Bon tồn tại chủ yếu vì lợi ích của cộng đồng địa phương, chứ không nhằm phục vụ khách du lịch. Đây là hình thức lễ hội Nhật Bản mang tính nguyên bản và thuần khiết nhất.

3. Honen Matsuri và sự giao thoa giữa thế giới thần linh và con người

Tương tự lễ hội Bon, Honen Matsuri của Okinawa là một lễ hội thu hoạch mang tính thiêng liêng cao. Trên đảo Ishigaki, lễ hội này được giữ kín đến mức không cho phép chụp ảnh, ghi âm, và thậm chí việc kể lại những gì đã chứng kiến cũng bị hạn chế.

Lễ hội đánh dấu sự hòa quyện giữa thế giới linh hồn và thế giới người sống, trong đó các vị thần được chào đón vào cộng đồng, được tôn vinh, rồi sau đó được tiễn đưa trở lại đại dương – nơi họ cư ngụ.

4. Những lễ hội truyền thống âm thầm tồn tại trên khắp Nhật Bản

Không chỉ Okinawa, nhiều vùng nông thôn khác của Nhật Bản vẫn duy trì các lễ hội truyền thống ít người biết đến. Trên đảo Sado thuộc tỉnh Niigata, hơn 100 cộng đồng nhỏ vẫn thực hiện nghi lễ đánh trống oni-daiko nhằm xua đuổi tà ma. Ở tỉnh Akita, điệu múa bangaku – sự kết hợp giữa kagura của Thần đạo và vũ điệu Phật giáo – vẫn được biểu diễn với kỹ năng cao dù số người tham gia đã giảm.

Những lễ hội này hầu như không có sự hiện diện của người ngoài, bởi chúng được tổ chức dành riêng cho đời sống tinh thần của cộng đồng địa phương.

5. Vai trò quyết định của giới trẻ trong việc bảo tồn lễ hội

Okinawa bảo tồn được di sản lễ hội phong phú phần lớn nhờ vào seinendan – các nhóm thanh niên địa phương, có nguồn gốc từ wakamono-gumi thời Edo. Trong khi nhiều vùng nông thôn Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu người kế thừa, các nhóm thanh niên ở Okinawa vẫn tích cực tham gia lễ hội và truyền dạy âm nhạc, vũ điệu truyền thống cho trẻ em.

Chính sự tham gia liên tục của thế hệ trẻ đã giúp các lễ hội không chỉ được duy trì, mà còn tiếp tục sống động trong đời sống hiện đại.

6. Lễ hội như trụ cột của đời sống xã hội và kinh tế nông thôn

Trong xã hội nông thôn truyền thống, các lễ hội gắn liền với hệ thống tổ chức cộng đồng như wakamono-gumi, ko và yui. Những tổ chức này không chỉ hỗ trợ nghi lễ mà còn đảm nhiệm các hoạt động kinh tế, thương mại và tương trợ trong làng.

Bên cạnh đó, lễ hội còn đánh dấu chu kỳ mùa vụ, định hướng các hoạt động nông nghiệp và quản lý tài nguyên chung như rừng làng. Thông qua lễ hội, cộng đồng cùng cầu nguyện cho một năm thuận lợi và củng cố sự gắn kết giữa con người, thiên nhiên và thế giới tâm linh.