Văn hóa ngắm hoa anh đào ở Nhật Bản

Nhắc đến biểu tượng của mùa xuân Nhật Bản thì không thể không nói đến ngắm hoa đào . Việc vừa ngắm hoa anh đào vừa tận hưởng không khí lễ hội đã trở thành một hoạt động vui chơi quen thuộc mỗi khi xuân về. Cảnh tượng mọi người tụ tập cùng người thân, bạn bè dưới tán hoa anh đào, vừa uống rượu vừa trò chuyện rôm rả, được yêu thích trên khắp nước Nhật như một nét đặc trưng của mùa xuân.

Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia trên thế giới, do có các quy định hạn chế việc uống rượu nơi công cộng, nên phong tục tổ chức tiệc tùng dưới gốc cây anh đào không phổ biến. Vì vậy, có lẽ không nhiều người biết rõ về lịch sử cũng như cách thưởng thức việc ngắm hoa anh đào.

Chính vì thế, trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu về lịch sử ngắm hoa anh đào và cách thưởng thức nó. Qua đó, bạn sẽ có thể tận hưởng vẻ đẹp của hoa anh đào một cách sâu sắc hơn.

Lịch sử ngắm hoa anh đào ở Nhật Bản

Hanami (ngắm hoa) là một nét văn hóa đặc trưng riêng của Nhật Bản. Do Nhật Bản có lãnh thổ trải dài từ Bắc xuống Nam, nên thời điểm hoa anh đào nở khác nhau tùy theo từng vùng, vì vậy mọi người có thể thưởng thức hoa trong một khoảng thời gian dài. Bên cạnh đó, người Nhật luôn coi trọng văn hóa sống hài hòa với thiên nhiên và đã nuôi dưỡng thói quen trân trọng vẻ đẹp mong manh, ngắn ngủi của hoa anh đào.

Hơn nữa, những món ăn vẫn ngon ngay cả khi để nguội rất phù hợp làm cơm hộp (bento) khi ngắm hoa anh đào, cùng với việc ăn uống ngoài trời vốn phổ biến ở Nhật Bản, cũng là những yếu tố góp phần duy trì và phát triển văn hóa ngắm hoa.

Ngắm hoa anh đào là biểu tượng mùa xuân ở Nhật Bản, thực ra có lịch sử lâu đời hơn ta tưởng. Ban đầu, ngắm hoa không bắt đầu từ hoa anh đào mà là từ hoa mơ (ume). Hãy cùng tìm hiểu quá trình ngắm hoa đã phát triển và hình thành nên hình thức như ngày nay ra sao.

Nguồn gốc của tục ngắm hoa anh đào – Tiệc hoa mai thời Nara.

Nguồn gốc của tục ngắm hoa anh đào bắt nguồn từ thời Nara (710-794). Vào thời đó, đối tượng ngắm hoa không phải là hoa anh đào mà là hoa mơ. Hoa mơ được du nhập từ Trung Quốc, được giới quý tộc yêu thích bởi hương thơm và màu sắc tuyệt đẹp, và tập thơ Manyoshu có tới 110 bài thơ về hoa mơ. Một sự kiện ngắm hoa tiêu biểu của thời Nara là “Tiệc Hoa Mơ”. Tiệc Hoa Mơ là những buổi tụ họp trang trọng, nơi mọi người cùng nhau làm thơ trong khi ngắm nhìn những bông hoa mơ nở rộ trong vườn. Chúng hơi khác so với tục ngắm hoa anh đào hiện đại, vì chúng thiên về việc lặng lẽ tận hưởng thiên nhiên. Theo cách này, việc ngắm hoa vào thời Nara là một sự kiện truyền thống để giới quý tộc trân trọng sự thay đổi của các mùa.

Thời kỳ Heian – Hoa anh đào trở thành điểm thu hút chính của lễ hội Hanami.

Trong thời kỳ Heian (794-1185), trọng tâm của việc ngắm hoa chuyển từ hoa mơ sang hoa anh đào. Điều này được cho là xảy ra khi ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc suy yếu và nền văn hóa dân tộc độc đáo của Nhật Bản phát triển.

Vẻ đẹp lộng lẫy và phù du của hoa anh đào đã gây ấn tượng sâu sắc với gu thẩm mỹ của người Nhật thời bấy giờ. Sự kiện ngắm hoa “Hana-en no Setsu” do Hoàng đế Saga tổ chức tại vườn Shinsen-en ở Kyoto năm 812 được coi là sự kiện ngắm hoa anh đào lâu đời nhất được ghi nhận ở Nhật Bản. Một cây anh đào có tên “Sakono no Sakura” cũng được trồng trong Cung điện Hoàng gia, và giới quý tộc thường ngâm thơ dưới bóng cây trong khi tận hưởng mùa xuân. Truyện Genji, một tác phẩm văn học thời Heian, cũng chứa nhiều cảnh miêu tả người dân chiêm ngưỡng hoa anh đào, cho thấy hoa anh đào đã là một biểu tượng đặc biệt vào thời điểm đó.

Thời kỳ Kamakura và Muromachi – Phong trào ngắm hoa anh đào lan rộng trong giới võ sĩ đạo.

Từ thời Kamakura (1185-1333) đến thời Muromachi (1336-1573), việc ngắm hoa anh đào cũng lan rộng trong giới samurai. Các samurai tổ chức tiệc tùng trong khi ngắm hoa anh đào, tận hưởng khoảnh khắc thư giãn ngắn ngủi giữa những biến động của chiến tranh. Đặc biệt trong thời Muromachi, việc đến thăm những địa điểm ngắm hoa anh đào nổi tiếng như Yoshino và Daigo ở Kyoto trở nên phổ biến. Ngắm hoa anh đào vào thời điểm này không chỉ là cách để chiêm ngưỡng hoa anh đào, mà còn là một dịp giao lưu xã hội trang trọng, nơi giới quý tộc và samurai tụ họp và giao lưu.

Thời Edo – Văn hóa hoa anh đào lan rộng đến dân chúng.

Trong thời kỳ Edo (1603-1868), việc ngắm hoa anh đào đã lan rộng từ giới quý tộc và võ sĩ đạo sang cả người dân thường. Vị tướng quân thứ tám, Tokugawa Yoshimune, đã trồng cây anh đào ở Asukayama, hai bên bờ sông Sumida và Koganei, và người dân bắt đầu tổ chức các buổi tiệc tùng để thưởng thức hoa anh đào. Trong thời kỳ này, cụm từ “dango ăn kèm với hoa” ra đời, và việc thưởng thức đồ ăn thức uống trở thành một phần quan trọng của việc ngắm hoa anh đào, bên cạnh việc chỉ ngắm hoa. Các sách dạy nấu ăn từ thời đó có chứa các công thức làm hộp cơm bento và bánh dango tuyệt đẹp, được coi là nguyên mẫu của các hộp cơm bento ngắm hoa anh đào hiện đại. Ngoài ra, cây anh đào Somei Yoshino, một giống anh đào nở hoa trong thời kỳ này, phát triển nhanh chóng và lan rộng khắp cả nước, trở thành điểm thu hút chính của việc ngắm hoa anh đào ngày nay.

Từ thời kỳ Minh Trị trở đi – Hướng tới phong cách ngắm hoa anh đào hiện đại

Khi Nhật Bản hiện đại hóa từ thời kỳ Minh Trị (1868-1912), phong trào trồng nhiều cây anh đào ngày càng phát triển. Vào khoảng thời gian này, giống anh đào Somei Yoshino phát triển nhanh và đẹp đã lan rộng khắp cả nước, và những địa điểm ngắm hoa anh đào nổi tiếng như chúng ta thấy ngày nay đã ra đời trên khắp đất nước. Việc ngắm hoa anh đào cũng bắt đầu thu hút sự chú ý như một điểm du lịch, và các sự kiện và dịch vụ đã được phát triển để đón tiếp nhiều du khách. Sau chiến tranh, hoa anh đào trở thành biểu tượng cho sự phục hồi của Nhật Bản và chiếm một vị trí đặc biệt trong trái tim người dân. Vì vậy, việc ngắm hoa anh đào đã được truyền lại đến ngày nay như một sự kiện thiết yếu để người Nhật chào đón mùa xuân.

Chuẩn bị và nghi thức để thưởng thức văn hóa ngắm hoa anh đào Nhật Bản.

Ngắm hoa anh đào, biểu tượng của mùa xuân ở Nhật Bản, không chỉ là cách để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của hoa mà còn là một sự kiện đặc biệt giúp bạn trải nghiệm văn hóa Nhật Bản. Những điều thú vị khi ngắm hoa anh đào bao gồm tản bộ dọc theo những hàng cây hoa anh đào, ngắm nhìn những bông hoa anh đào lung linh vào ban đêm và thưởng thức bữa ăn dã ngoại với hộp cơm đầy màu sắc. Chụp ảnh với phông nền là hoa anh đào và thưởng thức những món ăn đặc sản Nhật Bản như bánh kẹo và trà matcha sẽ làm cho trải nghiệm thêm phần đáng nhớ. Tuy nhiên, để tận hưởng trọn vẹn việc ngắm hoa anh đào, việc chuẩn bị trước và tuân thủ đúng nghi thức là rất quan trọng. Chúng tôi sẽ giới thiệu một số lời khuyên về chuẩn bị và nghi thức để bạn có thể tận hưởng việc ngắm hoa anh đào một cách thoải mái, ngay cả khi đây là lần đầu tiên của bạn.

Tìm một địa điểm tốt bằng cách khảo sát.

Việc khảo sát khu vực trước đó rất quan trọng để có trải nghiệm ngắm hoa anh đào thành công. Để đảm bảo có được một vị trí tốt, hãy chọn một vài địa điểm ngắm hoa anh đào nổi tiếng và đến trực tiếp để so sánh. Nên kiểm tra không gian và tầm nhìn của hoa anh đào để đảm bảo đủ chỗ cho số lượng người tham gia, cũng như tình trạng mặt đất. Ngoài ra, hãy nhớ kiểm tra vị trí nhà vệ sinh và các quy định của địa điểm (như việc sử dụng lửa và có được phép mang thú cưng hay không) trước khi đến.

Mang theo quần áo thoải mái

Thời tiết ở Nhật Bản vào mùa xuân khá thất thường, ngay cả khi ban ngày ấm áp, ban đêm vẫn có thể trở lạnh. Nếu bạn dự định ngắm hoa anh đào vào ban đêm, tốt nhất nên mang theo khăn quàng cổ hoặc chăn mỏng. Ngoài ra, vì bạn sẽ thường xuyên ngồi trên mặt đất khi ngắm hoa anh đào, chúng tôi khuyên bạn nên mặc quần áo thoải mái, dễ vận động và không bị bẩn. Quần co giãn và một lớp áo khoác mỏng sẽ giúp bạn cảm thấy dễ chịu.

Hãy thực hiện các biện pháp thích hợp để phòng ngừa dị ứng phấn hoa.

Mùa hoa anh đào cũng là thời điểm lượng phấn hoa cao. Những người bị dị ứng phấn hoa có thể giảm sự bám dính của phấn hoa bằng cách đeo khẩu trang và chọn quần áo không tạo ra tĩnh điện. Ngoài ra, nếu bạn có tóc dài, hãy buộc tóc lên. Phấn hoa đặc biệt dễ bay vào những ngày gió, vì vậy việc chuẩn bị sẵn thuốc chống dị ứng sẽ giúp bạn tận hưởng việc ngắm hoa anh đào mà không cần lo lắng.

Vào ngày diễn ra, hãy đi sớm để giữ chỗ

Vào ngày ngắm hoa anh đào, điều quan trọng là phải đến sớm để chọn được vị trí tốt. Nếu không tìm được vị trí ưng ý, bạn có thể dễ dàng di chuyển đến một địa điểm khác đã tìm thấy trước đó. Ngoài ra, nên mặc quần áo màu sáng và đeo phụ kiện bắt mắt để những người tham gia khác dễ dàng tìm đường đến địa điểm.

Hãy tận hưởng việc ngắm hoa anh đào nhưng vẫn phải chú ý đến những người xung quanh.

Ngắm hoa anh đào là một hoạt động thư giãn và vui chơi lý tưởng, nhưng điều quan trọng là phải biết tôn trọng những người xung quanh. Ở Nhật Bản, giữ im lặng ở nơi công cộng được coi là phép lịch sự cơ bản. Mọi người thường nói to hơn khi uống rượu, vì vậy hãy cẩn thận để không làm phiền các nhóm người khác. Ngoài ra, ở Nhật Bản cũng có tục lệ mang rác về nhà và không để lại rác bừa bộn. Hãy chuẩn bị sẵn túi đựng rác và cố gắng giữ gìn vệ sinh nơi diễn ra hoạt động.

Kết luận

Ngắm hoa anh đào là một sự kiện giúp bạn trải nghiệm trọn vẹn vẻ đẹp của mùa xuân ở Nhật Bản. Đây không chỉ đơn thuần là việc thưởng thức vẻ đẹp của hoa anh đào, mà còn là thời gian đặc biệt để cảm nhận sự kết nối với thiên nhiên và mọi người. Dành thời gian dưới tán hoa anh đào là một trải nghiệm tuyệt vời để chào đón mùa xuân. Hãy tận hưởng trải nghiệm ngắm hoa anh đào đáng nhớ của bạn, đồng thời lưu ý đến sự chuẩn bị và các quy tắc ứng xử.